Bệnh tay chân miệng ở trẻ em đang ngày càng phức tạp và gia tăng khiến nhiều gia đình hết sức lo lắng. Cần chăm sóc cho trẻ thế nào, chế độ dinh dưỡng ra sao, trẻ bệnh tay chân miệng nên ăn gì kiêng gì để mau khỏi bệnh tăng sức đề kháng chống chọi lại bệnh tật?

Dưới đây là một vài lời khuyên hữu ích cho câu hỏi bệnh tay chân miệng nên ăn gì và kiêng gì:

Trẻ bị bệnh tay chân miệng thường rất biếng ăn, thậm chí có thể bỏ ăn do các vết loét trong niêm mạc miệng gây đau đớn. Hơn nữa, cơ thể sốt, đau họng… khiến trẻ mệt mỏi, khó chịu và thường xuyên quấy khóc nên dễ sụt cân. Vì vậy, khi chăm sóc trẻ bị bệnh tay chân miệng, cha mẹ cần chú ý chế độ dinh dưỡng cho bé.

Một số những thực phẩm có thể dùng cho trẻ là: cháo nhuyễn, súp hầm kỹ, bột dinh dưỡng, sữa, sữa chua, phô mai, bánh Flan, tàu hủ đường…

Cho trẻ ăn những món mà trẻ thích. Ăn thức ăn như bình thường nhưng làm lỏng, mềm như cháo bột (kể cả trẻ lớn) nhằm tạo cảm giác dễ chịu khi thức ăn, thức uống đi ngang qua vết loét, đừng nên cho trẻ ăn thức ăn cứng nó sẽ làm trẻ đau rát miệng.

Nếu trẻ ăn kém, nên chia nhỏ các bữa ăn cho trẻ thành nhiều lần hơn lúc bình thường để tránh tình trạng hạ đường huyết có thể xảy ra. Không gắng gượng ép trẻ ăn sẽ gây cho trẻ tâm lý sợ ăn.

Thức ăn nên thật nguội, thậm chí có thể làm mát cho dễ ăn. Thức ăn nóng làm trẻ đau không nuốt được do các trieu chung benh tay chan mieng gây nên. Có thể thay một bữa ăn bằng một hũ yaourt, một ly sữa mát.

Khi trẻ đã từ chối không ăn thì nên ngưng ngay và bù vào bằng một ly sữa lạnh, một bánh flan, một hũ yaourt hoặc một ly nước trái cây lạnh. Không ép trẻ ăn quá làm trẻ khóc, sẽ mệt mỏi hơn.

Bánh flan mềm mịn cho trẻ bị bệnh tay chân miệng

Chú ý khi cho trẻ ăn, nên dùng loại thìa nhỏ, ko có cạnh sắc để tránh đụng vào các vết loét ở đầu lưỡi và môi của bé gây cho bé đau đớn.

Tăng cường bổ sung Vitamin C cho bé thông qua rau xanh, nước hoa quả tươi mát.

Với trẻ còn đang bú mẹ vẫn tiếp tục cho bé bú không nên dừng và có thể cho bé bú nhiều lần.

Sau khi ăn, súc miệng trẻ sạch sẽ và để nghỉ ngơi (nhịn hoàn toàn) trong 3 – 4 giờ. Sau đó mới cho ăn bữa khác. Cho trẻ uống bổ sung vitamin và khoáng chất theo chỉ định bác sĩ.

Khi trẻ giảm bệnh, nên dần dần tập cho trẻ quay về thói quen ăn uống theo chế độ dinh dưỡng hợp lý với từng lứa tuổi.

Mỗi bữa ăn của trẻ nên cách nhau trong vòng 3-4 giờ.

Thời gian xuất hiện các biểu hiện bệnh tay chân miệng ở trẻ ngắn (khoảng từ 5 – 10 ngày) nên không cần ép trẻ ăn quá, vì sau khi hết bệnh trẻ sẽ ăn nhiều hơn để bù lại khi bị bệnh.

Cần kiêng khem những thức ăn cứng, sống, mất vệ sinh khi trẻ bị bệnh tay chân miệng.

Bổ sung Vitamin C phòng bệnh tay chân miệng

Nhiều chuyên gia nhận định, trẻ mắc bệnh tay chân miệng, phần nhiều là do sức đề kháng của trẻ em còn yếu, hệ miễn dịch của cơ thể bé chưa phát triển toàn diện. Giống như các hệ thống khác trong cơ thể người, hệ miễn dịch cũng cần được cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng, nhất là vitamin C để có thể hoạt động tốt.

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học tại Mỹ, trẻ đang mắc bệnh viêm nhiễm hoặc đang sống trong môi trường ô nhiễm, có dịch bệnh thì nồng độ vitamin C trong tế bào bạch cầu và hoạt động của một số protein miễn dịch sẽ bị suy giảm. Do đó, việc bổ sung vitamin C là điều vô cùng cần thiết đối với trẻ em, nhất là với lứa tuổi từ 1-6, sẽ giúp cơ thể bé tăng sức đề kháng, tăng khả năng miễn dịch chống lại nhiều bệnh tật như: bệnh tay chân miệng, bệnh ho, cảm cúm, sưng nướu răng, dễ mắc bệnh nhiễm khuẩn, nhiễm virus…

Bổ sung thực phẩm giàu vitamin C cho trẻ

Có 2 cách bổ sung vitamin C cho trẻ: một là từ dinh dưỡng – vitamin tự nhiên, hai là dưới dạng thuốc – viên nén hoặc siro – vitamin tổng hợp. Bổ sung Vitamin C trong các trường hợp sau:

Khi trẻ không ăn đủ lượng rau xanh, quả chín để cung cấp đủ vitamin C thì nên bổ sung thêm vitamin C.

Khi trẻ bị thiếu máu, thiếu sắt, nên bổ sung thêm vitamin C để tăng cường hấp thu sắt

Khi trẻ nhiễm khuẩn, nhiễm virut thì nên bổ sung vitamin C để giúp nâng cao miễn dịch cho trẻ, chống lại tác nhân gây bệnh.

Vitamin C là loại hợp chất mà cơ thể người không thể tự tổng hợp, cần được bổ sung. Bên cạnh đó, cơ thể trẻ cũng không thể “để dành” vitamin C nên sẽ hao hụt nhanh. Vì vậy, cần bổ sung vitamin C cho trẻ thường xuyên cho trẻ mắc bệnh thường gặp này, để đảm bảo cơ thể bé có đủ lượng vitamin C cần thiết, giúp cho bé tăng sức đề kháng và nâng cao khả năng miễn dịch.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, nên cho trẻ bị bệnh tay chân miệng uống vitamin C vào buổi sáng thì cơ thể sẽ hấp thu tốt hơn vào buổi tối, và nếu uống vào buổi tối sẽ làm cho trẻ khó ngủ. Không cho trẻ uống vitamin C ngay trước bữa ăn, dễ đau dạ dạy. Cũng không uống ngay sau bữa ăn vì khiến sự hấp thụ thức ăn của trẻ bị kém đi.

read more →

Sốt nhẹ, chán ăn, mệt mỏi, loét miệng, nổi ban trên da...là những dấu hiệu bệnh tay chân miệng ở trẻ giúp mẹ dễ nhận biết để có biện pháp điều trị kịp thời cho bé, tránh hốt hoảng hay hoang mang trong tình trạng dịch sởi đang hoành hành.

Bệnh tay chân miệng là một nhiễm trùng do vi rút xảy ra ở trẻ nhỏ. Bệnh thường tự khỏi tuy nhiên bệnh cũng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm.

1. Phân biệt bệnh tay chân miệng với các bệnh khác

Nhiều vi rút có thể gây các nốt đỏ và loét trong miệng – chứ không chỉ riêng những vi rút gây bệnh tay chân miệng. Tuy nhiên, bác sĩ có thể phân biệt bệnh tay chân miệng với các nhiễm vi rút khác dựa trên các cơ sở sau:

- Tuổi của người bệnh. Thông thường bệnh tay chân miệng hay gặp nhất ở trẻ dưới 10 tuổi.

- Biểu hiện của các nốt. Những nốt này nhỏ hơn nốt thủy đậu và thường có màu sắc, kích thước và hình dạng khác biệt.

- Mô hình triệu chứng. Các triệu chứng bắt đầu bằng sốt cao và đau họng; sau đó các vết loét phát triển trong miệng của trẻ, tiếp theo là các nốt phát ban ở bàn tay và bàn chân.

Ngoài ra có thể xác định bệnh bằng cách dùng tăm bông quệt vùng da, họng hoặc trực tràng của người bệnh và mang xét nghiệm. Đối với trẻ em có thể dùng mẫu phân.

2. Triệu chứng bệnh tay chân miệng

Quan sát kỹ bạn cũng có thể nhận ra các triệu chứng ban đầu của bệnh tay chân miệng. Vì trong giai đoạn ủ bệnh trẻ cũng đã xuất hiện các triệu chứng, thậm chí trong vòng 3-5 ngày sau khi tiếp xúc với nhiễm trùng như:

- Sốt cao - thường khoảng 38-39°C

- Chán ăn

- Ho

- Đau bụng

- Đau họng

Đôi khi, bệnh tay chân miệng có thể gây nôn, nhất là nếu do chủng enterovirus 71 gây ra. Những triệu chứng sớm này có thể kéo dài 12-48 giờ.

- Loét miệng: Với một số trẻ thì sau 1 hoặc 2 ngày, đã xuất hiện triệu chứng loét miệng. Các nốt đỏ mọc trong miệng, nhất là quanh lưỡi, lợi và mặt trong má.

Ban đầu, những nốt này có kích thước bằng chiếc cúc áo nhỏ. Sau đó chúng nhanh chóng phát triển thành những vết loét lớn có màu vàng-xám, bao quanh là một vòng tròn đỏ. Thường sẽ có từ 5-10 vết trong miệng khiến cho trẻ khó ăn, uống và nuốt. Trẻ rất khó chịu và quấy khóc. Những vết loét miệng này sẽ hết trong vòng 5-7 ngày.

- Nổi ban trên da: Sau khi xuất hiện vét loét trong miệng, những nốt nhỏ màu đỏ sẽ nỏi dưới da trẻ. Nhất là ở ngón tay, lòng bàn tay, lòng bàn chân và thỉnh thoảng gặp ở mông và háng. Những nốt này có kích thước khoảng 2-5mm, ở giữa có màu xám sẫm và có hình bầu dục.

Thông thường, những nốt này không đau và không ngứa. Tuy nhiên nếu không cẩn thận các nốt này vỡ ra thì sẽ khiến bệnh lây lan. Các nốt ban trên da và mụn nước có thể kéo dài tới 10 ngày.

3. Cẩn thận với biến chứng từ bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em thường nhẹ và tự khỏi mà không cần điều trị. Tuy nhiên, cũng có trường hợp bị biến chứng bệnh.

a. Mất nước

Do những nốt loét trong họng và miệng có thể gây khó uống và khó nuốt, khiến trẻ sợ uống nước dẫn đến mất nước. Hãy khuyến khích trẻ uống nước và sữa thay vì những loại đồ uống có tính a xít như nước trái cây. Có thể sẽ dễ hơn nếu khuyến khích trẻ uống từng ít một nhiều lần thay vì cố uống thật nhiều một lúc.

Cần phải lưu ý các biểu hiện mất nước ở trẻ nhỏ như sau:

- Da khô, nhăn, khi véo da chỗ véo lâu hết.

- Không thể đi tiểu, hoặc không có nước tiểu trong 8 giờ

- Quấy khóc

- Mắt trũng

- Trẻ có vẻ mệt mỏi và lờ đờ bất thường

- Thóp trũng (ở trẻ nhỏ)

Những trường hợp mất nước nhẹ có thể điều trị bằng dung dịch bù nước đường uống, có bán sẵn tại phần lớn các hiệu thuốc. Những trường hợp nặng hơn có thể cần điều trị trong bệnh viện.

Nó có thể có những biến chứng nguy hiểm nếu không được xử lý đúng cách

b. Viêm màng não do vi rút

Trong một số hiếm trường hợp, bệnh tay chân miệng có thể dẫn đến viêm màng não do vi rút. Viêm màng não vi rút ít nặng nề hơn viêm màng não vi khuẩn và không gây đe dọa nghiêm trọng tới sức khỏe.

Phần lớn các trẻ sẽ phục hồi hoàn toàn trong vòng 2 tuần.

Các triệu chứng bao gồm:

- Sốt cao 38°C hoặc hơn

- Li bì

- Đau đầu

- Cứng gáy

- Sợ ánh sáng

Không có cách điều trị đặc hiệu cho viêm màng não vi rút ngoài việc dùng thuốc giảm đau để giảm triệu chứng.

c. Bội nhiễm

Nếu không vệ sinh sạch sẽ các nốt trên da bị nhiễm trùng, nhất là nếu những nốt này bị trầy xước. Các triệu chứng của nhiễm trùng da gồm:

- Đau, đỏ, sưng và cảm giác nóng ở chỗ nhiễm trùng

- Da rỉ nước hoặc có mủ

Hãy cho trẻ đi khám nếu nghi ngờ bị bội nhiễm ở da, vì trẻ có thể cần điều trị bằng kháng sinh bôi hoặc uống.

d. Viêm não

Biến chứng nặng nhất nhưng hiếm gặp nhất của bệnh tay chân miệng là viêm não, có thể gây tổn thương não và đe dọa tính mạng.

Những dấu hiệu sớm của viêm não là những triệu chứng giống như cúm, có thể diễn ra trong vài giờ hoặc vài ngày. Các triệu chứng khác gồm:

- Mệt mỏi

- Thờ ơ, li bì hoặc lú lẫn

- Co giật chân tay

- Yếu hoặc liệt các chi

- Sợ ánh sáng

- Các triệu chứng thần kinh đặc hiệu khác

Trẻ vị viêm não cần được nhập viện để điều trị.

Phần lớn các trường hợp viêm não có liên quan đến bệnh tay chân miệng xảy ra trong những vụ dịch lớn do enterovirus 71.

Hiện nay, biểu hiện bệnh tay chân miệng vẫn chưa có vắc xin đặc trị để phòng ngừa. Vì vậy, cách phòng bệnh tốt nhất hiện nay là đảm bảo vệ sinh trong ăn uống:

– Không nên cho trẻ bị bệnh đến trường học hay các nơi công cộng.

– Che miệng, mũi khi ho hay hắt hơi.

– Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn.

– Bảo đảm chỗ ở thoáng mát, sạch sẽ.

– Vệ sinh sạch sẽ các vật dụng trong gia đình và đồ chơi của trẻ.

– Không dùng chung đồ ăn uống.   

read more →

Bệnh tay chân miệng thường bùng phát từ khoảng tháng 3 đến tháng 6 hằng năm thường gặp nhất ở trẻ em dưới 10 tuổi. Bạn cần biết cách điều trị, phòng ngừa và giúp con vượt qua được thời kỳ nhiễm bệnh.

Benh tay chan mieng o tre em gây ra bởi một số týp enterovirus khác nhau, nhưng tất cả đều thuộc nhóm enterovirus A. Những týp hay gặp nhất là coxsackievirus A16, A6, A10 và enterovirus 71. Đầu tiên vi rút lan đến mô trong miệng, gần amiđan, và xuống hệ tiêu hóa. Sau đó vi rút có thể lan tới các hạch bạch huyết lân cận và qua máu đi khắp cơ thể. Hệ miễn dịch sẽ chống trả lại vi rút để ngăn nó lan tới những cơ quan trọng yếu, như não.

Phương pháp điều trị bệnh tay chân miệng

- Bệnh do vi rút gây ra, nghĩa là không thể điều trị bằng kháng sinh. Các thuốc chống vi rút cũng không hiệu quả trong điều trị bệnh tay chân miệng.

- Không có thuốc đặc trị cho bệnh tay chân miệng. Bệnh thường tự khỏi sau 7-10 ngày.

- Cần đưa trẻ đến khám bác sỹ nếu thấy những triệu chứng ngày càng nặng hơn

Có thể giảm nhẹ triệu chứng ở trẻ bằng cách:

- Khuyến khích trẻ nghỉ ngơi và uống nhiều nước (tốt nhất là nước thường hoặc sữa; tránh những đồ uống có tính a xít như cô ca hay nước cam)

- Dùng thuốc điều trị triệu chứng

- Cho trẻ ăn thức ăn mềm như khoai tây nghiền và súp, vì việc ăn và nuốt sẽ khá khó khăn

Khi nào cần đi khám?

- Phần lớn các trường hợp bệnh tay chân miệng không cần vào viện vì triệu chứng sẽ hết trong vòng 7 ngày mà không cần điều trị.

- Tuy nhiên, nếu không chắc trẻ có đúng là bị bệnh tay chân miệng hay không, có thể đưa trẻ đi khám bác sĩ.

- Trẻ có các dấu hiệu bệnh tay chân miệng như mất nước, bao gồm không đi tiểu nhiều như bình thường

- Trẻ không thể hoặc không chịu uống bất kỳ đồ uống gì

- Các triệu chứng của trẻ không cải thiện hoặc nặng lên sau 7 ngày

- Trẻ có những triệu chứng phụ, như thay đổi tình trạng tâm thần, co giật, thay đổi tính cách và hành vi

Cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng

- Tắm rửa sạch sẽ cho trẻ mỗi ngày bằng xà phòng và nước sạch.

- Quần áo, tã lót của trẻ bệnh nên được ngâm dung dịch sát khuẩn như dung dịch Cloramin B 2% hoặc luộc nước sôi trước khi giặt.

- Khuyến khích trẻ thường xuyên rửa tay sạch sẽ, đúng cách bằng xà phòng và nước sạch dưới vòi nước chảy để ngăn ngừa sự tái nhiễm bệnh TCM qua đường tay – miệng nhằm loại bớt sự bám dính của vi rút gây bệnh TCM trên đôi tay của trẻ.

- Vật dụng cá nhân ăn uống của trẻ như bình sữa, ly uống nước, chén ăn cơm, muỗng ăn… nên được luộc sôi và sử dụng riêng biệt cho từng trẻ.

- Người chăm sóc trẻ như cha mẹ, ông bà, người giữ trẻ… cần giữ sạch đôi tay hạn chế gieo rắc vi rút gây bệnh TCM cho những trẻ lành khác trong gia đình.

- Phòng ốc nơi trẻ sinh hoạt cần thông thoáng, đủ dưỡng khí nhất là sàn nhà nên được lau chùi sạch sẽ thường xuyên bằng các dung dịch khử khuẩn nhằm tạo điều kiện sạch sẽ và an toàn cho trẻ khi sinh hoạt và chơi đùa.

- Cách phòng bệnh tay chân miệng tốt nhất là tuyệt đối tránh 3 quan niệm sai lầm thường gặp sau đây: Kiêng tắm, kiêng gió - ủ trẻ quá kỹ - châm chích cho mụn nước mau vỡ ra, đây chính là những nguyên nhân làm cho bệnh của trẻ trầm trọng hơn và là con đường ngắn nhất của tình trạng bội nhiễm vi khuẩn rất nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.

- Đồ chơi và vật dụng thường dùng của trẻ cần phải được tẩy trùng sạch sẽ bằng những dung dịch sát khuẩn như dung dịch Cloramin B 2%, dung dịch nước Javel hoặc xà phòng sát khuẩn để tạo tính an toàn cho trẻ khi sử dụng.

- Trẻ có thể đi học trở lại ngay khi thấy khỏe hơn. Không cần bắt trẻ nghỉ học cho đến khi nốt mụn nước cuối cùng liền hằn, vì rồi tất cả nốt mụn nước sẽ liền.

- Nếu trẻ bị bệnh tay chân miệng, cần cho trẻ nghỉ học trong khi trẻ thấy mệt.

read more →

Bệnh tay chân miệng thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi. Tuy nhiên, trẻ lớn và người lớn cũng có thể mắc. Tại Việt Nam, bệnh bùng phát nhất vào giai đoạn chuyển mùa, và đặc biệt là mùa hè.

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em là một bệnh nhiễm virus cấp tính, lây truyền qua đường tiêu hóa, thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng gây thành dịch lớn. Bệnh thường tự khỏi và không đe dọa nhiều đến sức khỏe của trẻ, tuy nhiên bệnh cũng có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm không kém gì bệnh sởi.

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em có nguy hiểm không?

Theo nhận định của ông Lê Thanh Hải – G.Đ Bệnh viện Nhi Trung Ương: “Tuy bệnh tay chân miệng ít biến chứng vào tim, phổi nhưng mức độ nguy hiểm của bệnh tay chân miệng không kém bệnh sởi”

Những dấu hiệu của bệnh tay chân miệng?

Các triệu chứng thường bắt đầu bằng sốt, giảm cảm giác ngon miệng, đau họng, và mệt mỏi. Những vết đốm đỏ mọng nước bắt đầu nổi dạng ban trên da ở tay và chân, có thể cả trên đầu gối, khuỷu tay và mông bé. Một hoặc hai ngày sau khi bắt đầu sốt, những vết lở loét có thể xuất hiện trong miệng. Phát ban này có thể có mủ nhưng thường sẽ không bị ngứa.

Không phải ai cũng sẽ nhận được tất cả những triệu chứng này. Một số trẻ chỉ phát ban; một số chỉ đau họng. Một số còn không có triệu chứng nào đáng kể, nhưng vẫn có thể truyền bệnh cho người khác.

Những biến chứng nguy hiểm của bệnh tay chân miệng ở trẻ em

Bệnh tay chân miệng ở trẻ em có những biến chứng nguy hiểm

Bệnh tay chân miệng thường nhẹ, và gần như tất cả bệnh nhân hồi phục trong 7 đến 10 ngày mà không cần điều trị y tế. Tuy nhiên, một người bị nhiễm bệnh vẫn có thể bị biến chứng sang viêm màng não virus (đặc trưng bởi sốt, đau đầu, cứng cổ, đau lưng) và có thể cần phải nhập viện trong một vài ngày. Biến chứng hiếm gặp khác bao gồm bệnh bại liệt như tê liệt hoặc viêm não (viêm não), có thể gây tử vong.

Có một số bằng chứng cho thấy, việc nhiễm bệnh tay chân miệng trong thời gian ba tháng đầu của thai kỳ có thể dẫn đến sẩy thai, mặc dù điều này là rất hiếm. Nhưng để phòng ngừa, phụ nữ mang thai nên tránh tiếp xúc gần với những người có bệnh.

Bệnh tay chân miệng có thể lây qua những đường nào?

Những trẻ mắc căn bệnh thường gặp này dễ gây lây lan nhất trong tuần đầu tiên mắc bệnh. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể bị lây trong tuần sau khi các triệu chứng biến mất. Virus tay chân miệng có thể lây lan qua các con đường:

- Tiếp xúc gần gũi, như ôm, hôn, hoặc chia sẻ bát và dụng cụ ăn uống,

- Ho và hắt hơi,

- Tiếp xúc với phân, có thể xảy ra trong quá trình thay tã,

- Tiếp xúc với dịch mủ

- Chạm vào những bề mặt có virus.

Khi thấy trẻ có các biểu hiện: nóng sốt; biếng ăn hoặc bỏ ăn;  đau họng, chảy nước bọt liên tục; khó ngủ, quấy khóc, run chi, giật mình nhiều một cách bất thường; nổi bóng nước ở lòng bàn chân, bàn tay, loét đỏ ở miệng… Phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và chữa trị kịp thời.

Trước diễn tiến theo chiều hướng nguy hiểm của bệnh tay chân miệng, bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh cần chủ động phòng chống bệnh cho con em mình bằng các phương pháp vệ sinh hàng ngày, khử khuẩn hàng tuần bằng dung dịch sát khuẩn tại khu vực các bé sinh hoạt vui chơi; rửa tay bằng xà bông trước khi tiếp xúc với bé; giữ vệ sinh sạch sẽ cơ thể của trẻ và người giữ trẻ.

Xem thêm:

> Triệu chứng bệnh thủy đậu

> Bệnh quai bị kiêng gì

read more →