Ung thư cổ tử cung (UTCTC) là một loại ung thư ở bộ máy sinh sản nữ, nhưng có thể phòng tránh nhờ việc tiêm vắc xin HPV trong độ tuổi từ 9-26. Vậy, làm thế nào để phòng tránh ung thư cổ tử cung đối với phụ nữ sau tuổi 27 và đã lập gia đình?
Ung thư cổ tử cung có thể xảy ra với bất kỳ ai
Ung thư cổ tử cung là ung thư phổ biến đứng hàng thứ hai trong các loại ung thư ở phụ nữ. Trên toàn thế giới, hàng năm có khoảng 530.232 trường hợp mắc mới ung thư cổ tử cung được chẩn đoán, chiếm 8.8% các trường hợp ung thư ở phụ nữ và khoảng 275.008 phụ nữ (51.9% trong số đó) chết vì ung thư cổ tử cung. Cần phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư cổ tử cung để có phương pháp điều trị kịp thời.
Hàng năm ở Việt Nam có khoảng 5.100 trường hợp mới mắc ung thư CTC, trong đó tại BV Từ Dũ phát hiện khoảng 600 trường hợp mắc mới, mỗi năm có 2.400 phụ nữ tử vong vì ung thư CTC (khoảng 7 ca/ngày). (Theo số liệu từ báo cáo của Tổ chức ung thư thế giới GLOBOCAN 2012 (IARC).
Xét nghiệm nào giúp phòng ung thư cổ tử cung ở phụ nữ đã lập gia đình?
Vắc xin ung thư cổ tử cung đã cứu sống hàng ngàn phụ nữ mỗi năm. Tuy nhiên, nhiều năm trước đây, ý thức phòng chống ung thư cổ tử cung ở phụ nữ còn yếu do những chương trình tầm soát, phát hiện sớm và tuyên truyền trong cộng đồng còn thiếu và chưa được bao phủ rộng.
Ngày nay, sự phát triển của các phương tiện thông tin đại chúng đã giúp phụ nữ ý thức hơn trong việc phòng tránh căn bệnh này. Nhưng khi ý thức được việc phòng tránh thì phụ nữ đã lập gia đình và sinh con. Vì vậy, biện pháp tiêm vắc xin không còn hữu hiệu.
Tại các phòng khám sản phụ khoa, có rất nhiều phụ nữ đã lập gia đình và sinh con đến đăng ký tiêm vắc xin HPV để “yên tâm” dù đã được tư vấn hiệu quả phòng tránh ung thư cổ tử cung trong trường hợp này không thể phát huy tối đa.
Làm xét nghiệm phiến đồ âm đạo 2 năm/lần
Hiện nay, TS Quang cho biết có 3 phương pháp phát hiện các triệu chứng ung thư cổ tử cung, gồm: Xét nghiệm phiến đồ âm đạo; Soi cổ tử cung và sinh thiết, trong đó xét nghiệm phiến đồ âm đạo được cho là một xét nghiệm đơn giản, phát hiện sớm bệnh để từ đó điều trị sớm, tăng khả năng thành công.
Nên làm xét nghiệm phiến đồ âm đạo vào lúc nào và ở đâu?
- Phiến đồ âm đạo là lấy những tế bào từ lớp bề mặt của cổ tử cung rồi phết lên phiến kính và soi dưới kính hiển vi để phát hiện bất thường.
- Phụ nữ nên làm xét nghiệm này không lâu sau khi bắt đầu có QHTD. Làm xét nghiệm này ít nhất 2 năm 1 lần, duy trì trong suốt cuộc đời.
- Những nơi các chị em phụ nữ có thể đến làm phiến đồ gồm các khoa hoặc BV chuyên khoa ung thư để phát hiện căn benh thuong gap này; Các BV sản – phụ khoa và Các trung tâm dịch vụ về dân số và chăm sóc sức khoẻ sinh sản.
TS Quang thông tin: Các giai đoạn phát triển ung thư cổ tử cung gồm giai đoạn tiền ung thư (bao gồm dị sản, ung thư tại chỗ, thường được phát hiện ở phụ nữ độ tuổi 20-30) và ung thư xâm lấn của cổ tử cung.
Tương ứng với từng giai đoạn phát triển là phương pháp điều trị. Với giai đoạn tiền ung thư có thể điều trị dễ dàng và tỷ lệ được điều trị khỏi là 100%.
Ở giai đoạn ung thư thể xâm lấn, cần đòi hỏi điều trị rộng hơn. Điều trị những giai đoạn sớm bằng phẫu thuật triệt để cắt bỏ tử cung và các tổ chức lân cận, bao gồm cả các hạch trong khung chậu. Đối với những giai đoạn muộn hơn có thể điều trị tia xạ phối hợp với phẫu thuật hoặc hóa chất.
Tỷ lệ điều trị khỏi ung thư cổ tử cung ở giai đoạn sớm là 90%, nhưng tỷ lệ chữa khỏi chung cho mọi giai đoạn ung thư cổ tử cung chỉ đạt tới 60%. Phẫu thuật cắt tử cung không ảnh hưởng đến người phụ nữ khi quan hệ tình dục.
Khám phụ khoa định kỳ chính là biện pháp phòng tránh
Xét nghiệm nào giúp phòng ung thư cổ tử cung ở phụ nữ đã lập gia đình? Ung thư cổ tử cung không xảy ra đột ngột mà âm thầm trải qua các giai đoạn với thời gian kéo dài trung bình từ 10 – 15 năm. Đặc biệt, giai đoạn tiền ung thư hầu như không có triệu chứng gì, do đó phụ nữ không thể nhận biết mình mắc bệnh nếu không đi khám phụ khoa.
Ung thư cổ tử cung có chữa được không? Với sự phát triển của y học hiện đại, ung thư cổ tử cung có thể chữa khỏi khi được phát hiện sớm và chữa khỏi ở giai đoạn tiền ung thư thông qua các các xét nghiệm như PAP (xét nghiệm phết tế bào cổ tử cung), VIA (Quan sát bề mặt CTC với axít axetic),…
Trong các biện pháp phát hiện ung thư cổ tử cung, PAP đã góp phần làm giảm đáng kể tỉ lệ phụ nữ bị UTCTC, nhưng cũng bộc lộ một số nhược điểm như không có kết quả ngay,cần hệ thống bảo quản và đọc tiêu bản phức tạp, giá thành cao, người thực hiện cần được đào tạo bài bản và kỹ lưỡng.
Chính vì vậy, phương pháp xét nghiệm VIA đã được Tổ chức y tế thế giới ủng hộ từ năm 1988 cho đến nay, bởi đây là một xét nghiệm đơn giản, ít tốn kém, có thể thực hiện được ở hầu hết các cơ sở y tế.
Xét nghiệm VIA là quan sát sự biến đổi màu sắc ở bề mặt cổ tử cung sau khi bôi acid acetic (nồng độ 3 – 5%). Bệnh nhân chỉ cảm thấy hơi rát nhẹ, thậm chí là không có cảm giác gì. Kết quả sẽ có chỉ sau một vài phút. Nếu kết quả là âm tính, phụ nữ có thể yên tâm rằng mình không có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung trong vòng 3 năm tới.
Sau 3 năm, phụ nữ có thể tiếp tục trở lại các phòng khám sản phụ khoa để thực hiện lại xét nghiệm này. Tại các phòng khám sản phụ khoa, dù triển khai các phương pháp xét nghiệm khác, xét nghiêm VIA vẫn được chỉ định thực hiện trong khi khám phụ khoa thông thường để tăng hiệu quả phát hiện các tế bào bất thường cổ tử cung nhờ đó giảm được tỷ lệ ung thư cổ tử cung trong cộng đồng.
Do đó, để kịp thời phát hiện ung thư cổ tử cung có nguy hiểm không thì phụ nữ đã lập gia đình được khuyên nên khám phụ khoa định kỳ, ít nhất là 1 lần trong năm. Đây là cách phòng tránh bệnh hiệu quả nhất đối với phụ nữ đã quan hệ tình dục mà chưa được tiêm vắc xin HPV.
read more →
